Icon--AD-black-48x48Icon--address-consumer-data-black-48x48Icon--appointment-black-48x48Icon--back-left-black-48x48Icon--calendar-black-48x48Icon--Checkbox-checkIcon--clock-black-48x48Icon--close-black-48x48Icon--compare-black-48x48Icon--confirmation-black-48x48Icon--dealer-details-black-48x48Icon--delete-black-48x48Icon--delivery-black-48x48Icon--down-black-48x48Icon--download-black-48x48Ic-OverlayAlertIcon--externallink-black-48x48Icon-Filledforward-right_adjustedIcon--grid-view-black-48x48IC-logoutIC-upIcon--info-i-black-48x48Icon--Less-minimize-black-48x48Icon-FilledIcon--List-Check-blackIcon--List-Cross-blackIcon--list-view-mobile-black-48x48Icon--list-view-black-48x48Icon--More-Maximize-black-48x48Icon--my-product-black-48x48Icon--newsletter-black-48x48Icon--payment-black-48x48Icon--print-black-48x48Icon--promotion-black-48x48Icon--registration-black-48x48Icon--Reset-black-48x48share-circle1Icon--share-black-48x48Icon--shopping-cart-black-48x48Icon--start-play-black-48x48Ic-OverlayAlertIcon--summary-black-48x48tumblrIcon-FilledvineIc-OverlayAlertwhishlist
Bosch Energy and Building Solutions Nederland
Interview | Peter Wijnalda | Openbaar meldsysteem | OMS

Flexibele ondersteuning in veranderende tijden

Interview met centralist Peter Wijnalda

Leesduur: ± 10 minuten

Al jarenlang heeft Peter Wijnalda ervaring als centralist op een brandweermeldkamer. Tevens maakt hij deel uit van een klankbordgroep centralisten om de op handen zijnde LMO (landelijke meldkamerorganisatie) mede vorm te geven. Wij spraken met hem over het heden, verleden en de toekomst van de brandweermeldkamer.

Openbaar meldsysteem (OMS) is voor de leek een vaag begrip. Kunt u uitleggen wat dit systeem inhoudt?

Brandmeldinstallaties worden middels een doormelder aangesloten op het openbare meldsysteem (OMS). Deze aansluiting zorgt in geval van een brandmelding voor een automatische doormelding naar de particuliere alarmcentrale (pac) of naar de meldkamer van de brandweer (rac, regionale alarmcentrale). Je kan het zien als een volledig automatische 112-melding. Zo kan een brand al in een heel vroeg stadium brand ontdekt worden. We kunnen zien uit welke zone (gebied in het pand) de melding komt en om welk type melding het gaat. Dit kan bijvoorbeeld een handmelder, rookmelder of sprinkler zijn. Ook als de klant verschillende panden bezit, kunnen we dit per gebouw bekijken. Hierdoor hebben we inzicht in het soort gebruik van het gebouw; wordt het gebouw gebruikt voor dataopslag, chemicaliën, kantoor, etc. Dat bepaalt namelijk de inzet van mens en materieel.

Er bestaan twee soorten aansluiting op een alarmcentrale; een verplichte- en een vrijwillige aansluiting. Komen brandmeldingen op dezelfde wijze bij de brandweer aan?

Nee. Tegenwoordig komt alleen de brandmelding van een verplichte aansluiting rechtstreeks bij de brandweer aan. Storingsmeldingen en vrijwillige aansluitingen verlopen altijd via de pac. Zij zorgen bij een brandmelding in eerste instantie voor een verificatie bij de klant voordat ze deze doorsturen naar de brandweer. Om over een verplichte aansluiting te mogen beschikken, moet er worden voldaan aan het bouwbesluit en wet- en regelgeving.

Raadt u het bedrijven aan om brandmeldingen door te laten melden naar een particuliere alarmcentrale?

Zeker. Vaak zien wij dat bedrijven hun inbraakmeldsysteem op een pac hebben aangesloten. Maar een vroegtijdige melding van een brand is net zo belangrijk voor een bedrijf om de inboedel of opslag van data niet in rook te zien opgaan. Vaak wordt alleen rekening gehouden met economische schades, maar de overlast voor de omgeving en milieuschade zijn tegenwoordig minstens zo belangrijk. Daarnaast zijn er steeds meer bedrijfsverzamelgebouwen en is het heel vervelend als een bedrijf in het gebouw de dupe is van een brand bij een ander bedrijf. Dit is eenvoudig te ondervangen door een vrijwillige doormelding op een pac. En vaak zijn deze bedrijfsverzamelgebouwen wel al aangesloten op datzelfde pac voor inbraakbeveiliging.

Peter Wijnalda | Openbaar meldsysteem | OMS

In het verleden rukte de brandweer vaak uit voor loze meldingen. Om dit terug te dringen hebben jullie project ‘stoom’ ingevoerd. Kan je ons iets vertellen over ‘stoom’?

Stoom staat voor: structurele terugdringing onechte en ongewenste meldingen. Voor ‘stoom’ werden alle aansluitingen, verplichte- en vrijwillige aansluitingen, direct aangesloten op de brandweermeldkamer. Deze situatie werkte echter onechte en ongewenste meldingen in de hand. Het project stoom is rond 2012 gestart met als doelstelling loze uitrukken met vijftig procent te verminderen. Een loze uitruk is een inzet waarbij geen daadwerkelijke brand is geweest. Het project is nu afgerond omdat de doelstellingen behaald zijn. Het resultaat zijn aanpassingen in het bouwbesluit, wijzigingen in wet- en regelgeving en het opstellen van protocollen. Door deze aanpassingen zijn veel verplichte aansluitingen omgezet naar een vrijwillige aansluiting, waarbij een brandmelding eerst door een pac wordt gecheckt. Deze reductie heeft ervoor gezorgd dat de brandweer zich kan bezighouden met haar kerntaak: brandjes blussen.

Kunt u voorbeelden van onechte- en ongewenste meldingen noemen?

Meldingen kunnen ontstaan door verkeerd gebruik, baldadigheid, door storingen of door niet gemelde werkzaamheden. Voor ‘stoom’ kwamen al deze meldingen binnen bij het rac. Daarnaast kregen we ook nog veel aanvragen voor het buiten bedrijf stellen van de doormelding vanwege onderhoud van brandmeldinstallaties. Ook voor het aanpassen van contactgegevens werd de brandweermeldkamer gebeld. Het aantal telefoontjes hierover liep tot in de vijfhonderd per dag. Nu beschikken we over een webportal en werken we samen met de aanbieders van het OMS, zoals Bosch.

Nu project stoom is afgerond krijgen we gemiddeld 3 meldingen per dag, een enorme afname. Alle meldingen worden gerapporteerd en de oorzaak wordt onderzocht. Bij herhaalde loze meldingen brengt het preventieteam van de brandweer een bezoek. Tijdens het bezoek wordt vooral gekeken naar de oorzaak van de herhaalde loze meldingen. Daarop komt het preventieteam met een advies ter voorkoming van verdere herhalingen. Wanneer door de situatie niet meer kan worden voldaan aan wet- en regelgeving en bouwbesluit kan de brandweer sancties opleggen. Deze variëren van een boete tot aan sluiting van het pand.

Loze meldingen kunnen we niet helemaal uitsluiten doordat menselijk handelen altijd een beperkende factor is in de hele brandmeldinstallatie-schakel. Veelal komen de loze meldingen van zorgcentra waar bewoners handmelders aanzien voor deurbel, vergeten dat ze een pannetje melk hebben opstaan of de regels zijn vergeten over roken op de kamer. Deze meldingen nemen wij voor lief omdat de melders hun werk doen en op andere momenten de levens van diezelfde bewoners kunnen redden.

Hebt u concrete tips om loze meldingen te voorkomen?

Het begint bij het ontwerp en de aanleg van brandmeldinstallatie. Zorg ervoor dat, in overleg met de installateur een juiste melder op de juiste plek wordt gemonteerd. Laat de installatie goed onderhouden en maandelijks testen. Zorg daarbij voor een goede instructie van het personeel. En komen loze meldingen herhaaldelijk voor, volg dan het advies van het preventieteam op.

In 2021 moet de LMO, landelijke meldkamerorganisatie, een feit zijn. Welke grote veranderingen ziet u ten opzichte van de huidige veiligheidsregio’s?

De grootste zichtbare verandering is dat het aantal regionale meldkamers teruggaat van 25 naar 10 meldkamers. Dit houdt in dat de 25 veiligheidsregio’s moeten gaan samenwerken en wordt het mogelijk dat elke willekeurige meldkamer een ander meldkamer kan overnemen. Dit maakt de meldkamerorganisatie flexibeler en slagvaardiger om in te spelen op lokale of regionale calamiteiten die de volledige capaciteit van een meldkamer vragen.

Wat gaat de burger hiervan merken?

De burger wordt beter geholpen, omdat er altijd een meldkamer beschikbaar is om de 112-melding aan te nemen. Er treedt een landelijk protocol in werking waarbij de nu bestaande communicatieverschillen tussen veiligheidsregio’s worden opgeheven. Daarnaast probeert de meldkamerorganisatie in te spelen op innoverende technieken waarbij het gemak van de melder voorop staat. Zo moet het binnenkort mogelijk zijn dat de meldkamer de melder lokaliseert aan de hand van GPS-coördinaten van de smartphone wanneer deze 112 belt. Dat maakt opvolging van een 112-melding in onbekend gebied voor de melder eenvoudiger en sneller.

Hebt u tot slot nog een tip voor de burgers?

Zo maar even een zijstap. De wereld verandert en we merken binnen de meldkamer en op straat veel agressiviteit jegens hulpverleners. Ook bij de melders van een OMS-melding wordt nog wel eens op dwingende toon gesproken richting de centralist. Vaak gebeurt dit uit onkunde, angst of onbekendheid. Hoe vaak wij niet de opmerking krijgen: “Waarom stelt u al die vragen? Stuur nu maar gewoon!” Veel kan worden afgevangen door deze mensen regelmatig te scholen en te oefenen met de brandmeld- en ontruimingssystemen van het gebouw waar men werkt. Laten we met elkaar ervoor zorgen dat de hulpverleners hun werk kunnen doen.

Openbaar meldsysteem | OMS